〜めく (~meku) — ~को छाँट देखिनु, ~जस्तो लाग्न थाल्नु
मौसम वा बोलीमा कुनै कुराको छाँट आफैँ देखिन थाल्नु — 春めく・謎めいた।
सूत्र ढाँचा (Formula)
व्याकरण नियम र परिभाषा (Grammar rule)
कहिले भन्ने?
फेब्रुअरीको अन्त्यतिर बिहान स्टेसन जाँदा हावा अलि नरम लाग्छ, घाम पनि न्यानो। जापानी छिमेकी भन्छन्: 「だいぶ春めいてきましたね」— 'वसन्तको छाँट देखिन थाल्यो है।'
अर्थ
「〜めく」ले कुनै कुरा पूरै N भइसकेको होइन, तर N को रङ, सङ्केत वा भाव आफैँ देखिन थालेको बताउँछ।
कसरी जोड्ने
जोड्दा N + めく, र यो 「書く」जस्तै बदलिन्छ: 春めいてきた (बिस्तारै त्यस्तो हुँदै आयो), 皮肉めいた言葉 (नामको अगाडि 「めいた」)।
पहिले सिकेकोसँग फरक
- N3मा सिकेको 「〜らしい」(春らしい天気) ले 'साँच्चै वसन्तजस्तै, वसन्तको गुणले भरिएको' भन्छ; 「〜めく」चाहिँ 'अलिअलि त्यस्तो छाँट आउन थाल्यो' — झन् नरम र साहित्यिक।
- N2को 「〜ぶる」(偉ぶる) जस्तो जानीजानी देखावटी गर्नु पनि होइन; यहाँ त्यो भाव आफैँ आउँछ।
ध्यान दिनुहोस्
मुख्य नियम: यो थोरै नामसँग मात्र जोडिन्छ — ऋतु (春・秋), र 謎・皮肉・冗談・言い訳・秘密 जस्ता बोली वा व्यवहारको भाव बताउने शब्द। विशेषणसँग (✗便利めく) जोडिँदैन।
उदाहरणहरू (Examples)
三月に入って、日差しがすっかり春めいてきた。
さんがつにはいって、ひざしがすっかりはるめいてきた。
मार्च लागेपछि घाम पूरै वसन्तजस्तो न्यानो हुन थाल्यो।
Now that it's March, the sunshine has really taken on a spring feel.
कसरी बन्यो (How it is built) 日差し = घाम → 春 = वसन्त → 「めく」जोड्यौं → て-रूप: 春めいて → 「きた」ले 'बिस्तारै त्यस्तो हुँदै आयो' भन्यो।
部長は冗談めいた口調で、「来月から君がリーダーだ」と言った。
ぶちょうはじょうだんめいたくちょうで、「らいげつからきみがリーダーだ」といった。
म्यानेजरले ठट्टा गरेजस्तो स्वरमा 'अर्को महिनादेखि तिमी लिडर' भने।
In a half-joking tone, the manager said, "From next month, you're the leader."
कसरी बन्यो (How it is built) 冗談 = ठट्टा → 「めいた」जोड्यौं = ठट्टाको छाँट भएको → पछाडि नाम 口調 (बोल्ने स्वर) → साँच्चै ठट्टा हो कि होइन, सुन्नेलाई पक्का थाहा छैन।
上司の皮肉めいた一言に、少し傷ついた。
じょうしのひにくめいたひとことに、すこしきずついた。
हाकिमको व्यङ्ग्यजस्तो एक वाक्यले मन अलि दुख्यो।
I was a little hurt by my boss's remark, which sounded somewhat sarcastic.
कसरी बन्यो (How it is built) 皮肉 = व्यङ्ग्य, घोचपेच → 「めいた」= व्यङ्ग्यको छाँट भएको → 一言 (एक वाक्य) → 「に」→ 傷ついた = मन दुख्यो।
मिनी ज्ञान जाँच (Knowledge check)
「彼のメールには、どこか謎＿＿ところがあった。」— रिक्त ठाउँमा?
💡 संकेत: पछाडि नाम (ところ) छ — कुन रूप?
N ＋ めいた ＋ N। 謎めいたところ = रहस्यको छाँट भएको कुरा। 「めいて」पछि क्रिया चाहिन्छ; 「めきの」「めかし」यहाँ बन्दैनन्।
कुन वाक्यमा 「めく」अस्वाभाविक छ?
💡 संकेत: めく कस्तो शब्दसँग जोडिन्छ — नाम कि विशेषण?
めく ऋतु र 謎・言い訳 जस्ता थोरै नामसँग मात्र जोडिन्छ। 便利 विशेषण हो, त्यसैले 「便利めく」बन्दैन।
'मार्चमा हावा आफैँ अलिअलि वसन्तजस्तो हुँदै आयो' — कुन ठिक?
💡 संकेत: प्रकृतिमा आफैँ देखिने छाँट।
春めく = वसन्तको छाँट आफैँ देखिनु। 「ぶる」मान्छेले जानीजानी गर्ने नाटक, 「まみれ」फोहोरले लतपतिनु, 「ずくめ」चारैतिर एउटै मात्र — वसन्तको हावामा कुनै पनि मिल्दैन।
तपाईंको स्कोर: /3