〜てしかるべきだ (~te shikarubeki da) — ~ हुनु त उचित नै हो (तर भएको छैन)

'यसो हुनु त स्वाभाविक र ठिक हो — तर भएको छैन' भन्ने सम्पादकीयको कडा तर शिष्ट गुनासो।

सूत्र ढाँचा (Formula)

Verb Vて + しかるべきだ

N／な-adj N／な-adj + であって + しかるべきだ

व्याकरण नियम र परिभाषा (Grammar rule)

कहिले भन्ने?

कुनै कम्पनीको ठूलो गल्ती बाहिर आएपछि अखबारको सम्पादकीय वा टिभीको समाचार-टिप्पणीमा यस्तो वाक्य आउँछ: 「経営陣は自ら説明してしかるべきだ」— 'व्यवस्थापकहरूले आफैं स्पष्टीकरण दिनु त उचित नै हो।'

अर्थ

「しかるべき」को भाव हो 'त्यसो हुनु स्वाभाविक, ठिक र उचित'।
「〜てしかるべきだ」भित्र भने एउटा गुनासो लुकेको हुन्छ: 'यसो हुनुपर्ने हो, तर अहिलेसम्म भएको छैन।'
त्यसैले यो प्रायः सरकार, कम्पनी वा समाजको आलोचनामा आउँछ, र 「評価されて」「見直されて」जस्ता 'गरिनु' रूपसँग धेरै देखिन्छ — 'अझ धेरै कदर गरिनुपर्ने हो।'

कसरी जोड्ने

जोड्दा क्रियाको て-रूपमा 「しかるべきだ」जोड्नुहोस् — 「べきだ」जस्तो डिक्सनरी रूपमा होइन; नाम वा な-विशेषण भए 「であって」बनाएर (慎重であってしかるべきだ)।
यसकै अर्को रूप 「しかるべき N」(しかるべき機関・しかるべき対応) ले 'उपयुक्त' भन्छ, र नगरपालिका, कम्पनी वा भिसासम्बन्धी सूचनामा धेरै आउँछ: 「しかるべき窓口にご相談ください」।

पहिले सिकेकोसँग फरक

N3मा सिकेको 「〜べきだ」पनि 'गर्नुपर्छ' नै हो, तर त्यो सामान्य सल्लाह वा कर्तव्य हो (もっと野菜を食べるべきだ)।

ध्यान दिनुहोस्

मुख्य नियम: यो अरूको व्यवहार वा समाजको अवस्थाबारे गरिने मूल्याङ्कन हो — आफ्नै सानो दैनिक योजनामा (「明日は六時に起きてしかるべきだ」) प्रयोग हुँदैन, अनि साथीसँगको गफमा पनि बोलिँदैन।

उदाहरणहरू (Examples)

国は、被害を受けた住民に十分な補償をしてしかるべきだ。

くには、ひがいをうけたじゅうみんにじゅうぶんなほしょうをしてしかるべきだ。

क्षति भोगेका बासिन्दालाई राज्यले पर्याप्त क्षतिपूर्ति दिनु त उचित नै हो।

It is only proper that the state give full compensation to the residents who suffered damage.

कसरी बन्यो (How it is built) 国は = राज्यले → 被害を受けた住民に十分な補償をする = क्षति भोगेका बासिन्दालाई पर्याप्त क्षतिपूर्ति दिनु → て-रूप: 補償をして → 「しかるべきだ」जोड्यौं = दिनु त उचित नै हो (तर अहिलेसम्म पुगेको छैन भन्ने गुनासो)।

外国人介護士の努力は、もっと評価されてしかるべきだ。

がいこくじんかいごしのどりょくは、もっとひょうかされてしかるべきだ。

विदेशी केयरवर्करहरूको मेहनतको अझ धेरै कदर हुनु त उचित नै हो।

The hard work of foreign care workers deserves far more recognition.

कसरी बन्यो (How it is built) 外国人介護士の努力 = विदेशी केयरवर्करहरूको मेहनत → 評価される = कदर गरिनु → て-रूप: 評価されて → 「しかるべきだ」= कदर हुनु त उचित हो → 「もっと」ले 'अहिले पुगेको छैन' भन्ने गुनासो देखायो।

値上げをするなら、会社は利用者に丁寧に説明してしかるべきだ。

ねあげをするなら、かいしゃはりようしゃにていねいにせつめいしてしかるべきだ。

मूल्य बढाउने हो भने, कम्पनीले प्रयोगकर्तालाई राम्ररी बुझाउनु त उचित नै हो।

If they are raising prices, the company ought to explain it properly to its customers.

कसरी बन्यो (How it is built) 値上げをするなら = मूल्य बढाउने हो भने → 会社は = कम्पनीले → 利用者に丁寧に説明する = प्रयोगकर्तालाई राम्ररी बुझाउनु → て-रूप: 説明して → 「しかるべきだ」= त्यसो गर्नु त उचित नै हो।

मिनी ज्ञान जाँच (Knowledge check)

प्रश्न: 1/3

「これだけの問題が起きたのだから、大臣は責任を＿＿しかるべきだ。」— रिक्त ठाउँमा?

💡 संकेत: 「べきだ」जस्तो होइन — क्रियाको कुन रूप?