〜つ〜つ (~tsu ~tsu) — कहिले ~ कहिले ~ (पालैपालो)
दुई उल्टा काम पालैपालो, फेरि फेरि — केही तय जोडीमा मात्र।
सूत्र ढाँचा (Formula)
व्याकरण नियम र परिभाषा (Grammar rule)
कहिले भन्ने?
- टिभीमा म्याराथन हेर्दै हुनुहुन्छ: एक धावक अगाडि जान्छ, अर्कोले उछिन्छ, फेरि पहिलोले उछिन्छ।
- समाचारवाचक भन्छन्: 「抜きつ抜かれつ」।
अर्थ
- 「〜つ〜つ」ले दुई उल्टा काम पालैपालो, बारम्बार भइरहेको चित्र दिन्छ।
- यो पुरानो, साहित्यिक रूप हो र केही तय भएका जोडीमा मात्र प्रयोग हुन्छ: 行きつ戻りつ (यताउता गर्नु), 抜きつ抜かれつ (उछिन्दै-उछिनिँदै), 持ちつ持たれつ (एकअर्कालाई सघाउँदै), 追いつ追われつ (लखेट्दै-लखेटिँदै)।
- यी जोडीलाई पूरै एउटा शब्दझैं कण्ठ गर्नुहोस्।
कसरी जोड्ने
- ます-रूपबाट ます हटाएर 「つ」, दुई पटक: 行き+つ、戻り+つ
- दुई क्रिया उल्टा अर्थका हुन्छन्, वा एउटै क्रियाको सामान्य र कर्मवाच्य रूप (抜く/抜かれる)
- पछाडि 「する」(行きつ戻りつする), 「の」+N (持ちつ持たれつの関係) वा 「だ」आउँछ।
पहिले सिकेकोसँग फरक
N4को 「〜たり〜たり」(行ったり来たり) सँग अर्थ नजिकै छ, तर 「たり」जुनसुकै क्रियामा लाग्छ।
ध्यान दिनुहोस्
आफैं नयाँ जोडी बनाउनु हुँदैन — 「掃除しつ洗濯しつ」अनौठो सुनिन्छ; त्यहाँ 「掃除したり洗濯したり」नै ठिक।
उदाहरणहरू (Examples)
面接の前、彼は会社の前を行きつ戻りつしていた。
めんせつのまえ、かれはかいしゃのまえをいきつもどりつしていた。
अन्तर्वार्ताअघि ऊ कम्पनीको अगाडि यताउता गरिरहेको थियो।
Before the interview, he was pacing back and forth in front of the company's building.
कसरी बन्यो (How it is built) 行く = जानु → ます हटायौं: 行き → 「つ」→ 戻る = फर्कनु → 戻り+つ → 行きつ戻りつ = अलि जाने, फेरि फर्कने → पछाडि 「していた」= त्यसै गरिरहेको थियो।
駅伝で、二つの大学が最後まで抜きつ抜かれつの争いを続けた。
えきでんで、ふたつのだいがくがさいごまでぬきつぬかれつのあらそいをつづけた。
एकिदेन (रिले दौड) मा दुई विश्वविद्यालयले अन्तिमसम्म एकअर्कालाई उछिन्दै-उछिनिँदै प्रतिस्पर्धा गरे।
In the ekiden relay, the two universities kept overtaking each other right to the end.
कसरी बन्यो (How it is built) 抜く = उछिन्नु → 抜き+つ → 抜かれる = उछिनिनु → 抜かれ+つ → 「の」ले N सँग जोड्यो: 抜きつ抜かれつの争い = पालैपालो उछिन्ने प्रतिस्पर्धा → 続けた।
同じ職場の仲間とは持ちつ持たれつだから、困ったときはお互いさまだ。
おなじしょくばのなかまとはもちつもたれつだから、こまったときはおたがいさまだ。
एउटै कार्यस्थलका साथीसँग त एकअर्कालाई सघाउने नाता हो, त्यसैले गाह्रो पर्दा सहयोग गर्नु स्वाभाविकै हो।
With colleagues at the same workplace it's give and take, so when one of us is in trouble, we help each other.
कसरी बन्यो (How it is built) 持つ = बोक्नु → 持ち+つ → 持たれる = (अरूले) बोकिदिनु → 持たれ+つ → 持ちつ持たれつ = म तिमीलाई सघाउँछु, तिमी मलाई — 'आपसी सहयोग' भन्ने तय जोडी → 「だから」→ お互いさま।
मिनी ज्ञान जाँच (Knowledge check)
「彼は駅の前を行き_戻り_していた。」— रिक्त ठाउँमा?
💡 संकेत: ます हटाएको रूप (行き) पछि के आउँछ?
Vます [[ます]] + つ, दुई पटक: 行きつ戻りつ = यताउता। 「たり」चाहिँ た-रूपमा लाग्छ (行ったり), ます-रूपमा होइन।
कुन वाक्यमा 「〜つ〜つ」अस्वाभाविक छ?
💡 संकेत: जुनसुकै क्रियामा लाग्छ कि तय जोडीमा मात्र?
「つ〜つ」तय भएका उल्टा जोडीमा मात्र (行きつ戻りつ・持ちつ持たれつ・抜きつ抜かれつ)। सफाइ र लुगा धुने कुरामा 「掃除したり洗濯したり」भन्नुहोस्।
「〜つ〜つ」र N4 को 「〜たり〜たり」को फरक के हो?
💡 संकेत: अर्थ नजिकै; कुन रूप सीमित छ?
दुवैले काम पालैपालो भएको देखाउँछन्, तर 「つ〜つ」पुरानो रूप हो र 行きつ戻りつ जस्ता तय जोडीमा मात्र चल्छ। 「たり〜たり」जुनसुकै क्रियामा, बोलीमा पनि।
तपाईंको स्कोर: /3