〜だに (~dani) — ~ मात्रै पनि (डर/रिस लाग्छ) / ~ समेत (होइन)
सोच्दा वा सम्झँदा मात्रै पनि मन काँप्छ — थोरै निश्चित शब्दसँग मात्र आउने धेरै कडा रूप।
सूत्र ढाँचा (Formula)
व्याकरण नियम र परिभाषा (Grammar rule)
कहिले भन्ने?
- भूकम्पको अभ्यासपछि सहकर्मी भन्छन्: 「満員電車で大地震が来たらと思うと、想像するだにぞっとする」— 'भरिभराउ ट्रेनमा ठूलो भूकम्प आयो भने… कल्पना गर्दा मात्रै पनि जिउ सिरिङ्ग हुन्छ।'
- लेख, समाचार र भाषणको भाषा हो; साथीसँग 「考えるだけで怖い」भने पुग्छ।
अर्थ
- अझै भएको छैन, मनमा सोच्दा मात्रै यस्तो छ भने वास्तविकतामा त झन् कस्तो होला — यही भाव 「〜だに」ले दिन्छ।
- अर्थ 「〜だけでも」(सोच्दा मात्र पनि) जस्तै हो, तर धेरै कडा र पुरानो सुनिन्छ।
- अर्को प्रयोग नकारसँग: 「夢にだに思わなかった」(सपनामा समेत सोचेको थिइनँ) — यहाँ यो अघिल्लो 「すら」जस्तै 'समेत' हो।
- 「微動だにしない」(अलिकति पनि नहल्लिनु) पनि निश्चित वाक्यांश हो।
कसरी जोड्ने
- 「想像する・考える・聞く・思い出す」जस्ता मनका थोरै क्रियाको शब्दकोश रूप + 「だに」
- पछाडि 「恐ろしい・ぞっとする・腹が立つ」जस्तो नराम्रो भावना आउँछ।
ध्यान दिनुहोस्
「すら」जस्तो जुनसुकै शब्दमा जोडिँदैन — 「食べるだに」「行くだに」भन्दैनन्।
उदाहरणहरू (Examples)
あの夜の火事のことは、思い出すだに体が震える。
あのよるのかじのことは、おもいだすだにからだがふるえる。
त्यो रातको आगलागीको कुरा सम्झँदा मात्रै पनि जिउ काँप्छ।
Just remembering the fire that night makes my body shake.
कसरी बन्यो (How it is built) あの夜の火事 = त्यो रातको आगलागी → 思い出す = सम्झनु (शब्दकोश रूप) → 「だに」= सम्झँदा मात्रै पनि → 体が震える = जिउ काँप्छ (नराम्रो भावना)।
自分の会社が倒産するなんて、考えるだに恐ろしい。
じぶんのかいしゃがとうさんするなんて、かんがえるだにおそろしい。
आफ्नै कम्पनी टाट पल्टिन्छ भन्ने कुरा सोच्दा मात्रै पनि डर लाग्छ।
Just thinking that my own company could go bankrupt is frightening.
कसरी बन्यो (How it is built) 会社が倒産する = कम्पनी टाट पल्टिनु → 〜なんて = (अचम्म/डर) → 考える = सोच्नु → 「だに」= सोच्दा मात्रै पनि → 恐ろしい = डरलाग्दो।
日本で自分の店を持てるとは、夢にだに思わなかった。
にほんでじぶんのみせをもてるとは、ゆめにだにおもわなかった。
जापानमा आफ्नै पसल खोल्न पाउँछु भनेर सपनामा समेत सोचेको थिइनँ।
I never even dreamed I would be able to have my own shop in Japan.
कसरी बन्यो (How it is built) 自分の店を持てる = आफ्नै पसल राख्न सक्नु → 〜とは = (अचम्म) → 夢に = सपनामा → 「だに」= सपनामा समेत → पछाडि नकार: 思わなかった = सोचेको थिइनँ।
मिनी ज्ञान जाँच (Knowledge check)
「事故の映像は、思い出す__胸が苦しくなる。」— रिक्त ठाउँमा?
💡 संकेत: मनको क्रिया (शब्दकोश रूप) + नराम्रो भावना।
思い出すだに = सम्झँदा मात्रै पनि। すら क्रियामा सिधै जोडिँदैन (〜ことすら चाहिन्छ); たりとも '一 + गन्ती' मा मात्र; こそあれ नाममा मात्र।
कुन वाक्यमा 「だに」अस्वाभाविक छ?
💡 संकेत: मनको काम हो? पछाडि नराम्रो भावना छ?
だに 想像する・考える・思い出す जस्ता मनका थोरै क्रियासँग, नराम्रो भावनासहित आउँछ। 'खाँदा मात्रै पनि मीठो' भन्दा 「食べるだけでおいしい」भन्नुहोस्।
「聞くだに腹が立つ」को अर्थ कुन?
💡 संकेत: नकार छैन — 'सुन्दा मात्रै पनि'।
V辞書形 + だに = 〜だけでも: सुन्दा मात्रै पनि रिस उठ्छ। 'होइन' भन्ने अर्थ 「夢にだに〜ない」जस्तो पछाडि नकार हुँदा मात्र आउँछ।
तपाईंको स्कोर: /3