〜なき (~naki) — ~ बिनाको / ~ नभएको
「ない」को पुरानो लेखाइ रूप — घोषणा, शीर्षक र नारामा नामअगाडि आउँछ।
सूत्र ढाँचा (Formula)
व्याकरण नियम र परिभाषा (Grammar rule)
कहिले भन्ने?
- ट्रेनबाट ओर्लने बेला घोषणा सुन्नुहोस्: 「お忘れ物なきよう、お気をつけください」।
- अनि समाचारको शीर्षकमा: 「根拠なき噂」(आधारबिनाको हल्ला), हिरोसिमाको शान्ति घोषणामा: 「核兵器なき世界」(आणविक हतियारबिनाको संसार)।
अर्थ
- यो 「なき」भनेको 「ない」कै पुरानो लेखाइ रूप हो, जसले नामअगाडि आएर 'त्यो नभएको' भन्छ।
- अर्थ 「〜のない N」(根拠のない噂) सँग ठ्याक्कै उस्तै हो, तर 「なき」अझ कडा, साहित्यिक र गम्भीर सुनिन्छ — त्यसैले शीर्षक, सम्पादकीय, भाषण र नारामा मन पराइन्छ।
कसरी जोड्ने
- जोड्दा नामपछि सिधै 「なき」, अनि तुरुन्तै अर्को नाम (根拠なき噂)।
- घोषणा र पत्रमा सुनिने 「〜なきよう」(お忘れ物なきよう・ご心配なきよう) भनेको 「〜のないように」हो — पहिले सिकेको 「〜ことのないよう」भन्दा छोटो र अझ औपचारिक।
पहिले सिकेकोसँग फरक
पहिले सिकेको 「〜なくして(は)」सँग फरक: त्यो 'X बिना Y सम्भव छैन' भन्ने सर्त हो; 「なき」ले चाहिँ नाम मात्र वर्णन गर्छ।
ध्यान दिनुहोस्
मुख्य नियम: नामपछि मात्र जोडिन्छ, र वाक्यको अन्त्यमा वा 'नभएकाले' भन्ने अर्थमा आउँदैन — 「お金がなき、…」गलत हो; त्यहाँ 「お金がなくて」भन्नुहोस्।
उदाहरणहरू (Examples)
お降りの際は、車内にお忘れ物なきようお気をつけください。
おおりのさいは、しゃないにおわすれものなきようおきをつけください。
ओर्लने बेला ट्रेनभित्र कुनै सामान नछुटोस् भनी ध्यान दिनुहोस्।
When getting off, please take care not to leave anything behind on the train.
कसरी बन्यो (How it is built) お降りの際は = ओर्लने बेला → 車内に = ट्रेनभित्र → お忘れ物 = बिर्सिएको सामान (N) → 「なき」= नभएको → 「よう」= होस् भनेर (= のないように) → お気をつけください = ध्यान दिनुहोस्।
根拠なき噂がSNSで広がり、店は大きな損害を受けた。
こんきょなきうわさがSNSでひろがり、みせはおおきなそんがいをうけた。
आधारबिनाको हल्ला सामाजिक सञ्जालमा फैलियो, र पसललाई ठूलो घाटा भयो।
A groundless rumor spread on social media, and the shop suffered heavy losses.
कसरी बन्यो (How it is built) 根拠 = आधार, प्रमाण (N) → 「なき」= नभएको → 噂 = हल्ला (नाम) → 根拠なき噂 = आधारबिनाको हल्ला → SNSで広がり = सामाजिक सञ्जालमा फैलियो → 店は大きな損害を受けた = पसललाई ठूलो घाटा।
核兵器なき世界の実現を目指して、市は平和宣言を発表した。
かくへいきなきせかいのじつげんをめざして、しはへいわせんげんをはっぴょうした。
आणविक हतियारबिनाको संसार बनाउने लक्ष्य राखेर नगरले शान्ति घोषणा सार्वजनिक गर्यो।
Aiming for a world without nuclear weapons, the city issued its peace declaration.
कसरी बन्यो (How it is built) 核兵器 = आणविक हतियार (N) → 「なき」= नभएको → 世界 = संसार → 核兵器なき世界 = आणविक हतियारबिनाको संसार → の実現を目指して = बनाउने लक्ष्य राखेर → 市は平和宣言を発表した = नगरले शान्ति घोषणा गर्यो।
मिनी ज्ञान जाँच (Knowledge check)
「根拠＿＿批判は、相手を深く傷つける。」— रिक्त ठाउँमा?
💡 संकेत: पछाडि नाम (批判) आएको छ।
N + なき + N: 根拠なき批判 = आधारबिनाको आलोचना। 「なく」「なしで」पछि नाम सिधै आउँदैन; 「ないの」गलत रूप हो (सही: 根拠のない)।
कुन वाक्यमा 「なき」अस्वाभाविक छ?
💡 संकेत: なき पछि नाम आउनुपर्छ।
なき ले 'नभएकाले' भन्ने कारण देखाउँदैन। 「お金がなくて、昼ご飯を抜いた」भन्नुहोस्।
「お忘れ物なきよう」को अर्थ कुनसँग उस्तै छ?
💡 संकेत: なき = ない को पुरानो रूप।
なきよう = のないよう(に) = सामान नछुटोस् भनेर। अरू विकल्पले उल्टो वा अर्कै अर्थ दिन्छन्।
तपाईंको स्कोर: /3