〜はおろか (~wa oroka) — ~त परै जाओस् (~ समेत होइन)
'ठूलो कुरा त परै जाओस्, सानो कुरासमेत भएन' — प्रायः निराशाको अवस्थामा।
सूत्र ढाँचा (Formula)
व्याकरण नियम र परिभाषा (Grammar rule)
कहिले भन्ने?
- जापान आएको पहिलो महिना सम्झनुहोस्: 「漢字はおろか、ひらがなも読めなかった」— 'कान्जी त परै जाओस्, हिरागाना पनि पढ्न सक्दिनथेँ'।
- प्रायः निराशा र नराम्रो अवस्थामा प्रयोग हुन्छ। अलि कडा, लेख्य स्वाद भएको शब्द हो।
अर्थ
- 「AはおろかBも」= A (गाह्रो, ठूलो कुरा) त स्वाभाविक रूपमा भएन, B (सजिलो, सानो कुरा) समेत भएन।
- दोस्रो कुरालाई जोड दिन पछाडि 「も」「さえ」「すら」「まで」राखिन्छ।
कसरी जोड्ने
- N + 「はおろか」(कण भए त्यसपछि: 外ではおろか)
- क्रिया भए 「V辞書形+の」बनाएर: 走るのはおろか
पहिले सिकेकोसँग फरक
N3को 「〜どころか」कहिलेकाहीँ उल्टो दिशामा मोडिन्छ ('सजिलो हुनु त कहाँ, झन् गाह्रो भयो'); 「はおろか」चाहिँ एउटै दिशामा जान्छ।
ध्यान दिनुहोस्
यो अवस्था वर्णन गर्न मात्र हो — अनुरोध, आदेश वा इच्छामा प्रयोग हुँदैन (「漢字はおろかひらがなも覚えてください」✗)।
उदाहरणहरू (Examples)
日本に来たばかりの頃は、漢字はおろか、ひらがなも読めなかった。
にほんにきたばかりのころは、かんじはおろか、ひらがなもよめなかった。
जापान भर्खर आउँदा कान्जी त परै जाओस्, हिरागाना पनि पढ्न सक्दिनथेँ।
When I had just come to Japan, I couldn't read hiragana, let alone kanji.
कसरी बन्यो (How it is built) 漢字 = कान्जी (गाह्रो कुरा) → 「はおろか」= त परै जाओस् → ひらがなも = हिरागाना पनि (सजिलो कुरा) → 読めなかった = पढ्न सकिनँ।
忙しすぎて、旅行はおろか、近所の散歩さえできない。
いそがしすぎて、りょこうはおろか、きんじょのさんぽさえできない。
धेरै व्यस्त भएर घुम्न जानु त परै जाओस्, नजिकै हिँड्न समेत पाइँदैन।
I'm so busy I can't even take a walk in the neighborhood, let alone travel.
कसरी बन्यो (How it is built) 忙しすぎて = धेरै व्यस्त भएर → 旅行 = घुम्न जानु (ठूलो कुरा) → 「はおろか」→ 近所の散歩さえ = नजिकै हिँड्न समेत → できない = सकिँदैन।
熱が高くて、仕事に行くのはおろか、起き上がることもできない。
ねつがたかくて、しごとにいくのはおろか、おきあがることもできない。
ज्वरो धेरै भएर काममा जानु त परै जाओस्, उठ्न पनि सक्दिनँ।
My fever is so high I can't even get up, let alone go to work.
कसरी बन्यो (How it is built) 仕事に行く = काममा जानु → 「の」ले नाम बनायौं → 「はおろか」→ 起き上がることも = उठ्न पनि (सानो काम) → できない = सक्दिनँ।
मिनी ज्ञान जाँच (Knowledge check)
「財布_、パスポートまでなくしてしまった。」— रिक्त ठाउँमा?
💡 संकेत: रूप सधैं एउटै कणसँग आउँछ।
N + はおろか、…まで। 財布はおろかパスポートまで = पर्स त परै जाओस्, राहदानीसमेत।
कुन वाक्यमा 「はおろか」अस्वाभाविक छ?
💡 संकेत: अवस्थाको वर्णन कि अनुरोध?
「はおろか」अवस्था वर्णन गर्न मात्र; 「〜てください」जस्तो अनुरोधमा प्रयोग हुँदैन।
「新しい仕事は楽になる_、前よりずっと大変になった。」— उल्टो दिशामा मोडिन कुन?
💡 संकेत: 'सजिलो' अपेक्षा थियो, भयो 'झन् गाह्रो'।
「どころか」= उल्टो भयो। 「はおろか」एउटै दिशामा जान्छ: 'A त भएन, B पनि भएन'।
तपाईंको स्कोर: /3