〜たきり (~ta kiri) — ~गरेपछि अहिलेसम्म केही छैन
「会ったきり連絡がない」— एक पटक भयो, त्यसपछि केही भएन।
सूत्र ढाँचा (Formula)
व्याकरण नियम र परिभाषा (Grammar rule)
कहिले भन्ने?
- नेपाल फर्केको साथीको कुरा गर्दा: 「去年会ったきり、連絡がない」(गत वर्ष भेटेको, त्यसपछि सम्पर्क छैन)।
- मनमा थोरै गुनासो वा नरमाइलो हुन्छ: 'भेट्नुपर्ने थियो, भएन'।
अर्थ
- ① 「Vた＋きり」+ पछाडि ない — 'त्यो एक पटक भयो, त्यसपछि अपेक्षा गरेको कुरा भएकै छैन'। सबैभन्दा धेरै परीक्षामा आउने यही हो।
- ② 「Vます＋っきり」— 'अरू केही नगरी त्यसैमा लागिरहेको': 「母は父につきっきりで看病している」(आमा बुबाको छेउ नछोडी हेरचाह गरिरहनुभएको छ), 「赤ん坊の世話にかかりっきり」(बच्चा हेर्नमै अल्झिएको)।
- ③ 「संख्या＋きり」= 'मात्र': 「二人きり」(दुई जना मात्र), 「一度きりの人生」(एक पटक मात्रको जीवन)।
कसरी जोड्ने
- Vた ＋ きり ＋ …ない (会ったきり、連絡がない)
- बोल्दा 「っきり」(会ったっきり) पनि सुनिन्छ
- 「それきり・それっきり」भनेर अघिल्लो कुरा जनाउन पनि मिल्छ
- 「寝たきり」(ओछ्यानबाट उठ्न नसक्ने) यही अर्थबाट बनेको शब्द हो।
पहिले सिकेकोसँग फरक
- N3मा 「〜きり」「まま・っぱなし」सँगै, 'जस्तो थियो त्यस्तै छोडिएको' भन्ने अर्थमा सिक्नुभयो; N2 मा 「きり」का यी नयाँ काम छन्।
- 「てから」ले समय मात्र भन्छ; 「きり」ले 'त्यसपछि खाली छ' भन्छ।
ध्यान दिनुहोस्
① को अर्थमा पछाडि 'गर्छु・गरौँ・गर' जस्तो आफ्नो इच्छा वा अनुरोधको वाक्य आउँदैन — 'भएको छैन' भन्ने अवस्था मात्र आउँछ।
उदाहरणहरू (Examples)
国の友達とは正月に電話したきり、連絡を取っていない。
くにのともだちとはしょうがつにでんわしたきり、れんらくをとっていない。
नेपालको साथीसँग नयाँ वर्षमा फोन गरेको, त्यसपछि सम्पर्क गरेको छैन।
I called my friend back home over New Year's and haven't been in touch since.
कसरी बन्यो (How it is built) 電話した = फोन गरेँ (た-form) → 「きり」जोड्यौं: त्यो नै अन्तिम → पछाडि 「取っていない」= त्यसपछि केही छैन।
店長は新人につきっきりで、レジの使い方を教えている。
てんちょうはしんじんにつきっきりで、レジのつかいかたをおしえている。
स्टोर म्यानेजर नयाँ कर्मचारीको छेउ नछोडी क्यास काउन्टर चलाउन सिकाइरहनुभएको छ।
The manager is staying right beside the new staff member, teaching them the register.
कसरी बन्यो (How it is built) つきます → 「ます」हटायौं: つき → 「っきり」जोड्यौं = छेउ नछोडी → 「で」→ पछाडि त्यसैमा लागेर गरेको काम।
日曜日は久しぶりに妻と二人きりで映画を見た。
にちようびはひさしぶりにつまとふたりきりでえいがをみた。
आइतबार धेरै समयपछि श्रीमतीसँग दुई जना मात्र भएर फिल्म हेरेँ।
On Sunday, for the first time in ages, my wife and I watched a movie, just the two of us.
कसरी बन्यो (How it is built) 二人 = दुई जना (संख्या) → 「きり」जोड्यौं = दुई जना मात्र, अरू कोही छैन → 「で」→ पछाडि सँगै गरेको काम।
मिनी ज्ञान जाँच (Knowledge check)
「彼とは卒業式で＿きり、一度も会っていない。」— रिक्त ठाउँमा?
💡 संकेत: 'त्यसपछि केही छैन' भन्ने きり कुन रूपमा जोडिन्छ?
Vた＋きり＋…ない। 会ったきり = भेटेको, त्यसपछि (भेटेको छैन)।
कुन वाक्य अस्वाभाविक छ?
💡 संकेत: Vた＋きり को पछाडि के आउँदैन?
Vた＋きり को पछाडि 'भएको छैन' भन्ने अवस्था आउँछ, 「行こう」जस्तो आफ्नो इच्छा होइन। 会ったきり、連絡がない भन्नुहोस्।
「赤ん坊の世話にかかりっきりだ」को अर्थ?
💡 संकेत: Vます＋っきり = अरू केही नगरी त्यसैमा।
かかりっきり = त्यसैमा अल्झिरहेको; अरू काम गर्न पाइएको छैन।
तपाईंको स्कोर: /3