〜といったらない (~to ittara nai) — ~ को त हदै छैन (शब्दले भन्नै सकिन्न)
जाडो, सुन्दरता, थकाइ — मात्रा यति धेरै कि शब्दै पुग्दैन; अचम्म मिसिएको बोलीचालीको रूप।
सूत्र ढाँचा (Formula)
व्याकरण नियम र परिभाषा (Grammar rule)
कहिले भन्ने?
- जनवरीमा पहिलो पटक होक्काइडो पुगेर साथीलाई फोनमा भनिन्छ: 「寒さといったらないよ!」— 'जाडोको त हदै छैन, शब्दले भन्नै सकिन्न!'
- बोलीचालीको भाषा हो; औपचारिक लेख वा कागजपत्रमा प्रयोग नगर्नुहोस्।
अर्थ
- 「〜といったらない」को भाव हो: 'त्यो कति ~ छ भनेर भन्न खोजे पनि शब्दै पुग्दैन' — अचम्म मिसिएको चरम मात्रा।
- राम्रो (美しさ) र नराम्रो (つらい) दुवैमा चल्छ।
कसरी जोड्ने
- जोड्दा い-विशेषण सिधै (つらいといったらない), な-विशेषण र नाममा 「だ」बिना (失礼といったらない), र धेरैजसो विशेषणमा 「さ」लगाएर नाम बनाइन्छ (寒さ・美しさ・長さ)।
- बितेको कुरामा 「〜といったらなかった」।
- छोटो 「〜ったらない」वा गुनासो गर्दा 「〜といったらありゃしない」पनि सुनिन्छ।
पहिले सिकेकोसँग फरक
- N2को 「〜といったら」(京都といったらお寺 = ~को कुरा गर्दा) सँग नझुक्किनुहोस् — त्यो विषय उठाउने हो; यहाँ पछाडि 「ない」आउँछ र अर्थ 'अत्यन्तै' हुन्छ।
- N2को 「〜てたまらない」ले आफ्नो असह्य अनुभूति भन्छ; 「といったらない」ले चाहिँ कुनै चीजको मात्रा देखेर छक्क परेको स्वर दिन्छ।
ध्यान दिनुहोस्
यो मात्रा जनाउने रूप हो — 「明日六時に起きるといったらない」जस्तो योजना वा इच्छाको क्रियामा आउँदैन।
उदाहरणहरू (Examples)
初めて見た北海道の雪景色の美しさといったらなかった。
はじめてみたほっかいどうのゆきげしきのうつくしさといったらなかった。
पहिलो पटक देखेको होक्काइडोको हिउँ परेको दृश्य कति सुन्दर थियो, भन्नै सकिन्न।
The beauty of the snowy Hokkaido scenery I saw for the first time was beyond words.
कसरी बन्यो (How it is built) 美しい = सुन्दर → 「い」हटाई 「さ」लगाएर नाम: 美しさ → 「といったらなかった」(बितेको) = शब्दले भन्नै नसकिने।
うちの課長の話の長さといったらないよ。会議がいつも一時間延びる。
うちのかちょうのはなしのながさといったらないよ。かいぎがいつもいちじかんのびる。
हाम्रो सेक्सन प्रमुखको कुरा कति लामो, हदै छैन। मिटिङ सधैं एक घण्टा लम्बिन्छ।
I can't tell you how long-winded our section chief is. Meetings always run an hour over.
कसरी बन्यो (How it is built) 長い = लामो → 長さ = लम्बाइ → 「といったらない」= हदै छैन → 「よ」(साथीलाई भनेको) → पछि प्रमाण: मिटिङ एक घण्टा लम्बिन्छ।
夜勤明けに満員電車で立ちっぱなしなんて、つらいといったらない。
やきんあけにまんいんでんしゃでたちっぱなしなんて、つらいといったらない。
रातको सिफ्ट सकेर भीडभाडको रेलमा उभिइरहनु — कति गाह्रो, भन्नै सकिन्न।
Standing all the way in a packed train after a night shift — it's indescribably hard.
कसरी बन्यो (How it is built) 夜勤明け = रातको सिफ्ट सकिएपछि → 立ちっぱなし = उभिइरहनु → つらい = गाह्रो (い-विशेषण, सिधै) → 「といったらない」= कति गाह्रो, भन्नै सकिन्न।
मिनी ज्ञान जाँच (Knowledge check)
「北海道の冬の寒さ___ない。」— रिक्त ठाउँमा?
💡 संकेत: 'भन्न खोजे पनि शब्दै छैन' — 言う को कुन रूप?
N + といったらない। 寒さといったらない = जाडोको त हदै छैन।
कुन वाक्यमा 「といったらない」अस्वाभाविक छ?
💡 संकेत: मात्रा हो कि योजना?
といったらない विशेषण वा 「〜さ」जस्तो मात्रा जनाउने शब्दसँग आउँछ। 'भोलि छ बजे उठ्छु' योजना हो — 「明日は六時に起きるつもりだ」भन्नुहोस्।
'अत्यन्तै (हदै छैन)' भन्ने अर्थ कुन वाक्यमा छ?
💡 संकेत: पछाडि 「ない」आउने कुन?
暑さといったらない = गर्मीको त हदै छैन। अरू तीनै 「〜といったら」(~को कुरा गर्दा) — विषय उठाउने रूप हो।
तपाईंको स्कोर: /3