〜ずにはすまない (~zu ni wa sumanai) — ~ नगरी हुँदैन (नगरे कुरा टुङ्गिँदैन)
परिस्थिति वा समाजको नियम हेर्दा ~ नगरी कुरा टुङ्गिँदैन — गर्नै पर्छ भन्ने रूप।
सूत्र ढाँचा (Formula)
व्याकरण नियम र परिभाषा (Grammar rule)
कहिले भन्ने?
काममा तपाईंले ग्राहकको महत्त्वपूर्ण कागज हराउनुभयो। लुकाउन मन लाग्छ, तर मनमा थाहा छ: 「部長に報告せずにはすまない」— 'म्यानेजरलाई नभनी त हुँदैन।'
अर्थ
- पाठ १४ मा 「〜ずにすむ」सिक्नुभयो — 'नगरी काम चल्यो, बाँचियो'। त्यसमा 「は」र 「ない」थपेपछि अर्थ उल्टो हुन्छ: 「〜ずにはすまない」= ~ नगरी कुरा टुङ्गिँदैन, कसैले माफ गर्दैन, त्यसैले गर्नै पर्छ।
- कारण आफ्नो मन होइन, बाहिरको परिस्थिति वा समाजको सामान्य नियम हो।
कसरी जोड्ने
- जोड्दा ない-रूपको 「ない」हटाएर 「ずにはすまない」(謝らずにはすまない); 「する」चाहिँ 「せず」हुन्छ (報告せずにはすまない)।
- बोलीमा 「〜ないではすまない」पनि सुनिन्छ।
- अरू कसैको बारेमा भन्दा प्रायः 「だろう」आउँछ: 「社長は辞任せずにはすまないだろう」।
पहिले सिकेकोसँग फरक
- N3को 「〜ないわけにはいかない」सँग अर्थ नजिक छ, तर यो अझ कडा र लेख्य सुनिन्छ, र 'नगरे परिणाम भोग्नुपर्छ' भन्ने तौल बोक्छ।
- N2को 「〜ずにはいられない」(泣かずにはいられない) सँग नझुक्किनुहोस् — त्यो आफ्नै भावना रोक्न नसकेर हुने काम हो।
ध्यान दिनुहोस्
मुख्य नियम: आफ्नो इच्छा वा भावनाले गर्न मन लागेको कुरामा प्रयोग हुँदैन — 「おいしくて食べずにはすまない」भनिँदैन।
उदाहरणहरू (Examples)
大切な書類をなくしたのだから、部長に報告せずにはすまない。
たいせつなしょるいをなくしたのだから、ぶちょうにほうこくせずにはすまない。
महत्त्वपूर्ण कागज हराएकाले म्यानेजरलाई रिपोर्ट नगरी हुँदैन।
I lost an important document, so I can't get away without reporting it to the manager.
कसरी बन्यो (How it is built) 書類をなくした = कागज हरायो (परिस्थिति) → 報告する = रिपोर्ट गर्नु → 「する」लाई 「せ」बनायौं → 「ずにはすまない」जोड्यौं = रिपोर्ट नगरी कुरा टुङ्गिँदैन।
大家さんにはずいぶん迷惑をかけたから、謝りに行かずにはすまない。
おおやさんにはずいぶんめいわくをかけたから、あやまりにいかずにはすまない。
घरबेटीलाई निकै दुःख दिएँ, त्यसैले माफी माग्न नगई हुँदैन।
I caused the landlord a lot of trouble, so I have to go and apologize.
कसरी बन्यो (How it is built) 迷惑をかけた = दुःख दियो (समाजको नियमले माफी माग्नुपर्छ) → 行く → 行かない → 「ない」हटायौं: 行か → 「ずにはすまない」= माफी माग्न नगई हुँदैन।
会社に大きな損害を出した以上、社長は責任を取らずにはすまないだろう。
かいしゃにおおきなそんがいをだしたいじょう、しゃちょうはせきにんをとらずにはすまないだろう。
कम्पनीलाई ठूलो घाटा पारेपछि, अध्यक्षले जिम्मेवारी नलिई हुँदैन होला।
Having caused the company a huge loss, the president will surely have to take responsibility.
कसरी बन्यो (How it is built) 損害を出した以上 = घाटा पारेपछि → 取る → 取らない → 取ら → 「ずにはすまない」= जिम्मेवारी नलिई हुँदैन → अरूको बारेमा भएकाले 「だろう」(होला) थप्यौं → समाचारको भाषा।
मिनी ज्ञान जाँच (Knowledge check)
「上司の車に傷をつけてしまった。弁償__にはすまない。」— रिक्त ठाउँमा?
💡 संकेत: 「する」को 「ず」रूप के हुन्छ?
する → せず। 弁償せずにはすまない = क्षतिपूर्ति नतिरी हुँदैन। अरू रूप जापानीमा हुँदैनन्।
कुन वाक्यमा 「ずにはすまない」अस्वाभाविक छ?
💡 संकेत: कारण समाजको नियम हो कि आफ्नै भावना?
फिल्म हेरेर रुनु आफ्नै भावना रोक्न नसक्नु हो — त्यहाँ 「泣かずにはいられない」। ずにはすまない परिस्थिति वा समाजको नियमले गर्नै पर्ने काममा मात्र।
'मेरो गल्तीले ग्राहकलाई घाटा भयो — माफी नमागी हुँदैन' भन्न कुन ठिक?
💡 संकेत: 「は」हुँदा र नहुँदा अर्थ उल्टो हुन्छ।
謝らずにはすまない = माफी नमागी हुँदैन। 謝らずにすんだ = माफी माग्नु परेन (राहत), 謝らずじまいだった = अन्त्यसम्म माफी मागिएन, 謝るまでもない = माफी माग्नै पर्दैन।
तपाईंको स्कोर: /3