〜に忍びない (~ni shinobinai) — ~ गर्न मन मान्दैन (दया वा मायाले)

मन दुख्ने भएकाले कुनै काम गर्नै नसकिने भाव — फाल्न, हेर्न, नाइँ भन्न।

सूत्र ढाँचा (Formula)

V辞書形 + に忍びない

व्याकरण नियम र परिभाषा (Grammar rule)

कहिले भन्ने?

जापानमा कोठा सर्दै हुनुहुन्छ। आमाले नेपालबाट पठाइदिनुभएको पुरानो स्वेटर अब लगाउनुहुन्न, तर फाल्न खोज्दा हात रोकिन्छ — आमाको माया सम्झेर मन दुख्छ। यही भावलाई 「捨てるに忍びない」भनिन्छ।

अर्थ

「忍ぶ」= सहनु, त्यसैले 「忍びない」= 'सहन सकिँदैन' — त्यो काम गर्दा मन यति दुख्छ कि गर्नै मन मान्दैन।

कसरी जोड्ने

जोड्दा क्रियाको डिक्सनरी रूप + 「に忍びない」; प्रायः 見る・聞く・捨てる・処分する・断る जस्ता थोरै क्रियासँग मात्र आउँछ, र 「見るに忍びない姿」जस्तो नामको अगाडि पनि।
लेख्य भाषामा 「〜に忍びず」(捨てるに忍びず…) भएर वाक्य जोडिन्छ।

पहिले सिकेकोसँग फरक

अघि सिकेको 「見るに堪えない」पनि 'हेर्नै सकिँदैन' जस्तो सुनिन्छ, तर त्यो कुरा नै नराम्रो, फोहोर वा तल्लो स्तरको भएकाले हो (घृणा, आलोचना)
「見るに忍びない」चाहिँ दया वा मायाले — रोइरहेको बच्चा, भत्किएको गाउँ, बिरामी जनावर देख्दा मन पोल्ने भाव हो।

ध्यान दिनुहोस्

मुख्य नियम: यसको भित्र सधैँ दया, माया वा सहानुभूति हुन्छ; अल्छी वा झन्झटले 'गर्न मन नलाग्ने' कुरामा मिल्दैन।

उदाहरणहरू (Examples)

母が大切にしていた着物は、どうしても捨てるに忍びない。

ははがたいせつにしていたきものは、どうしてもすてるにしのびない。

आमाले जतनले राख्नुभएको किमोनो जसरी पनि फाल्न मन मान्दैन।

I just can't bring myself to throw away the kimono my mother treasured.

कसरी बन्यो (How it is built) 母が大切にしていた着物 = आमाले जतन गरेको किमोनो → 捨てる = फाल्नु (डिक्सनरी रूप) → 「に忍びない」जोड्यौं = आमाको माया सम्झेर फाल्न मन मान्दैन।

地震の後のふるさとの町は、見るに忍びない姿だった。

じしんのあとのふるさとのまちは、みるにしのびないすがただった。

भूकम्पपछिको आफ्नो जन्मथलोको सहर हेर्नै नसकिने (मन पोल्ने) अवस्थामा थियो।

After the earthquake, my hometown was a sight too painful to look at.

कसरी बन्यो (How it is built) 地震の後のふるさと = भूकम्पपछिको जन्मथलो → 見る = हेर्नु → 「に忍びない」= दयाले हेर्नै सकिँदैन → पछाडि नाम 「姿」आयो: 見るに忍びない姿 = मन पोल्ने दृश्य।

困っている後輩に何度も頼まれ、断るに忍びなかった。

こまっているこうはいになんどもたのまれ、ことわるにしのびなかった。

समस्यामा परेको जुनियरले पटक-पटक अनुरोध गर्दा नाइँ भन्न मन मानेन।

A junior colleague who was in trouble asked me again and again, and I couldn't bear to say no.

कसरी बन्यो (How it is built) 困っている後輩 = समस्यामा परेको जुनियर → 何度も頼まれ = पटक-पटक अनुरोध गरियो → 断る = नाइँ भन्नु → 「に忍びなかった」(भूतकाल) = दयाले नाइँ भन्न सकिनँ।

मिनी ज्ञान जाँच (Knowledge check)

प्रश्न: 1/3

「祖父が使っていた古い時計は、処分する＿忍びない。」— रिक्त ठाउँमा?

💡 संकेत: डिक्सनरी रूपपछि कुन कण?