〜だの〜だの (~da no ~da no) — ~रे, ~रे (झर्को लागेर)
अरूको गनगन वा फोहोरको सूची 'उफ्' भन्दै दिने बोलीचालीको रूप।
सूत्र ढाँचा (Formula)
व्याकरण नियम र परिभाषा (Grammar rule)
कहिले भन्ने?
- नेपाल फोन गर्दा आमाले हरेक पटक भन्नुहुन्छ — 'छिटो बिहे गर्', 'अलि धेरै पैसा पठा'।
- दिक्क लागेर साथीलाई सुनाउँदा: 「母は電話のたびに、早く結婚しろだの、もっとお金を送れだのと、うるさい」।
अर्थ
- 「〜だの〜だの」= नेपालीको '…रे, …रे' जस्तै — अरूले भनेको वा गरेको कुराका उदाहरण दिँदै 'झर्को लाग्यो' भन्ने स्वर।
- भाव स्पष्ट नकारात्मक हुन्छ: 「うんざり」(वाक्क लागेको)।
- प्रायः गुनासो, अरूको आदेश र फोहोर-सामानको सूचीमा आउँछ; पछाडि 「と文句を言う」「うるさい」「でいっぱいだ」जस्ता वाक्य हुन्छन्।
- जस्तै: 「弟の部屋は紙くずだの空きかんだのでいっぱいだ」(भाइको कोठा कागजका टुक्रा, खाली क्यान, के के ले भरिएको छ)।
कसरी जोड्ने
- N वा な-adj सिधै + 「だの」: 紙くずだの・不便だの — 「だの」को 「だ」ले नै काम गर्छ, अर्को 「だ」थप्नु पर्दैन।
- क्रिया र い-adj 普通形 मा: 悪いだの・行かないだの
- अरूको आदेश उद्धृत गर्दा आदेश रूप पनि सिधै: 勉強しろだの・片づけろだの
पहिले सिकेकोसँग फरक
- N3「〜とか〜とか」सादा सूची हो।
- यसै पाठको 「〜やら〜やら」मा 'धेरै भएर हैरान' छ; 「だの」मा भने स्पष्ट दिक्क भाव।
ध्यान दिनुहोस्
- यो बोलीचालीको भाषा (話し言葉) हो — 店長 लाई इमेल वा औपचारिक सूचनामा कहिल्यै होइन।
- भाव नकारात्मक मात्र — खुसीको सूची (उपहार, रमाइलो) मा 「だの」भन्नुभयो भने 'तपाईं दिक्क हुनुहुन्छ' भन्ने बुझिन्छ; त्यहाँ 「や」वा「やら」।
उदाहरणहरू (Examples)
母は電話のたびに、早く結婚しろだの、もっとお金を送れだのと、うるさい。
はははでんわのたびに、はやくけっこんしろだの、もっとおかねをおくれだのと、うるさい。
आमा फोन गर्दा हरेक पटक 'छिटो बिहे गर्' रे, 'अझ धेरै पैसा पठा' रे भनेर टाउको खानुहुन्छ।
Every time I call, my mother nags me: "Get married soon," "Send more money," and so on.
कसरी बन्यो (How it is built) 結婚しろ, 送れ = आमाका आदेश (命令形) → सिधै 「だの」「だの」→ 「と」ले उद्धरण बन्द गर्यो → पछाडि झर्को: うるさい।
先輩は、掃除の仕方が悪いだの、あいさつの声が小さいだのと、毎日文句ばかり言う。
せんぱいは、そうじのしかたがわるいだの、あいさつのこえがちいさいだのと、まいにちもんくばかりいう。
सिनियरले सफाइ गर्ने तरिका राम्रो छैन रे, अभिवादनको आवाज सानो छ रे भनेर हरेक दिन गनगन मात्र गर्छन्।
My senior does nothing but complain every day: I clean the wrong way, my greetings are too quiet, and so on.
कसरी बन्यो (How it is built) 悪い, 小さい = सिनियरका गुनासा (い-adj, 普通形) → 「だの」「だの」→ 「と」→ पछाडि: 文句ばかり言う — वाक्क लागेको भाव।
りょうの部屋は、脱いだ服だの空きかんだので、足の踏み場もない。
りょうのへやは、ぬいだふくだのあきかんだので、あしのふみばもない。
होस्टेलको कोठा फुकालेका लुगा, खाली क्यान, के के ले खुट्टा राख्ने ठाउँ पनि छैन।
The dorm room is such a mess of clothes left lying around, empty cans and whatnot that there's nowhere to step.
कसरी बन्यो (How it is built) 脱いだ服, 空きかん = N → सिधै 「だの」「だの」(अर्को だ थप्नु पर्दैन) → 「で」ले कारण दियो → पछाडि दिक्क लागेको नतिजा: 足の踏み場もない।
मिनी ज्ञान जाँच (Knowledge check)
「弟の机は、ゲーム＿マンガ＿でいっぱいだ。」— रिक्त ठाउँमा?
💡 संकेत: N मा सिधै जोडिने 'रे, रे'।
N ＋ だの ＋ N ＋ だの: ゲームだのマンガだの — भाइको फोहोर देखेर दिक्क।
कुन वाक्यमा 「だの」अस्वाभाविक छ?
💡 संकेत: औपचारिक निर्देशन कि बोलीचालीको गुनासो?
だの = 話し言葉 र うんざり भाव; मिटिङको औपचारिक निर्देशनमा चल्दैन — 「日時や場所を」लेख्नुहोस्।
「〜だの〜だの」ले कस्तो भाव दिन्छ?
💡 संकेत: एक शब्दमा: うんざり (वाक्क)।
だの = वाक्क लागेर, गुनासोको स्वरमा उदाहरण दिने। खुसीको सूचीमा 「や」「やら」।
तपाईंको स्कोर: /3