पाठ 20
बलियो भावना र बाध्यता
- 1 〜てしかたがない ~te shikata ga nai ~ले थाम्नै सकिँदैन / असह्य ~ भावना वा इच्छा यति धेरै कि थाम्नै सकिँदैन — 会いたくてしかたがない (भेट्न मन लागेर थाम्नै सकिँदैन)।
- 2 〜てたまらない ~te tamaranai ~ले असह्य (प्रायः शरीरको अनुभूति) शरीर वा मनले थाम्नै नसक्ने अवस्था — 眠くてたまらない (निद्राले असह्य भयो)।
- 3 〜てかなわない ~te kanawanai ~ले हैरान, सहिनसक्नु नराम्रो कुराले 'हैरान पार्यो' — うるさくてかなわない (हल्लाले हैरान)।
- 4 〜てならない ~te naranai (आफै) ~लागिरहन्छ मनबाट आफै उठ्ने भावना — 残念でならない・気になってならない।
- 5 〜ないではいられない ~naide wa irarenai ~नगरी बस्नै सकिन्न N3 को ずにはいられない को जोडी — बोलीको 「ないでは」र लेख्यको 「ずには」।
- 6 〜てはいられない ~te wa irarenai ~गरेर बसिरहन मिल्दैन हतार वा जिम्मेवारीले 'यसरी बसिरहन मिल्दैन' — 寝てはいられない (सुतेर बसिरहन मिल्दैन)।
- 7 〜てばかりはいられない ~te bakari wa irarenai ~मात्र गरेर बसिरहन मिल्दैन 'यही मात्र गरेर बसिरहन मिल्दैन' — 遊んでばかりはいられない (खेलेर मात्र बस्न मिल्दैन)।
- 8 〜ねばならない ~neba naranai ~नगरी हुँदैन (लेख्य) なければならない को लेख्य, कडा रूप — नियम, कागज र भाषणमा: 帰らねばならない (फर्कनैपर्छ)।
- 9 〜てはならない ~te wa naranai ~गर्नु हुँदैन (लेख्य) てはいけない को लेख्य, कडा रूप — ठूलो नियम वा सिद्धान्त: 決して忘れてはならない (कहिल्यै बिर्सनु हुँदैन)।
पाठको अन्तिम जाँच
यस पाठका ९ वटै रूप एकै ठाउँमा — परीक्षामा जस्तै, मिल्दाजुल्दा रूपबाट सही छान्नुहोस्। ६/८ मिलाए पाठ पूरा हुन्छ।
🔒
「夜勤のあとで、眠くて_。」— रिक्त ठाउँमा?
💡 संकेत:शरीरले महसुस गर्ने कुरा (निद्रा)।
眠い・かゆい・おなかがすいた जस्तो शरीरको अनुभूतिमा 〜てたまらない; 〜てならない मनभित्र आफै उब्जने भावना (残念・心配) मा मात्र।
「大事な書類をどこかに忘れたような気がして_。」— रिक्त ठाउँमा?
💡 संकेत:気がする = मनमा आफै लाग्ने कुरा।
気がする・思える जस्ता 'आफै लाग्ने' क्रियासँग 〜てならない मात्र; 「気がしてたまらない」भनिँदैन, かなわない विशेषणमा मात्र आउँछ।
「ほしくないのに、給料日の後はつい新しい服を買わ_。」— रिक्त ठाउँमा?
💡 संकेत:'つい' — मन थाम्नै सकिएन।
V-ず+にはいられない = रोक्न खोजे पनि गरिहाल्छु; ねばならない・なくてはならない 'गर्नैपर्छ' (बाध्यता) हो, ほしくないのに・つい सँग मिल्दैन।
「明日は朝六時から仕事だから、のんびり寝て_。」— रिक्त ठाउँमा?
💡 संकेत:आफ्नो अवस्था: उठेर काम गर्नुपर्यो।
V-てはいられない = यो अवस्था जारी राख्न मिल्दैन (आफ्नो हतार); 寝てはならない नियमको निषेध हो, अनि 寝てたまらない・寝てならない भावना नभएकाले बन्दैन।
「ビザが切れる前に、市役所で手続き_。」(会社の案内文)— रिक्त ठाउँमा?
💡 संकेत:する को ねば-रूप के हुन्छ?
する → せねばならない (「しねば」✗) = लेख्य 'गर्नैपर्छ'; してはならない 'गर्नु हुँदैन' उल्टो अर्थ, せずにはいられない भावनाले थाम्न नसक्दा मात्र।
कुन वाक्य अस्वाभाविक छ?
💡 संकेत:かなわない कस्तो भावनामा मात्र आउँछ?
〜てかなわない सधैँ नराम्रो, 困る को भावमा मात्र (うるさい・暑い・不便); うれしい जस्तो खुसीमा 〜てたまらない・〜てしかたがない।
कुन वाक्य अस्वाभाविक छ?
💡 संकेत:ならない मूल्याङ्कन गर्ने शब्दसँग चल्छ?
〜てならない आफै उठ्ने भारी भावना (残念・心配・気がする) मा मात्र; きれい・下手 जस्तो मूल्याङ्कनको शब्दसँग बन्दैन, अरू तीन वाक्य पाठकै नियममा ठिक छन्।
साथीसँग बोल्दै: 'भोलि बिहानै काम छ, अब खेलेर बसिरहन मिल्दैन' — बोलीचालीमा कसरी भन्ने?
💡 संकेत:遊んで — て-रूप で मा सकिन्छ।
で मा सकिने て-रूपमा 〜じゃいられない (遊んじゃ), 「遊んちゃ」✗; 遊ばねばならない 'खेल्नैपर्छ' उपन्यासको स्वर, 遊んではならない नियमको निषेध हो, आफ्नो अवस्था होइन।
तपाईंको स्कोर: /8